کنترل نماتد پسته

اگر این علائم را در باغ خود می بینید، ادامه این متن را دنبال کنید:

قبل از اینکه محصولی مصرف کنید، باید بدانید مشکل درختان از چی هست؟!

نماتد مولد گره ریشه، از مهمترین عوامل بیماری زای درختان پسته به شمار می رود که در اغلب مناطق پسته خیز ایران گسترش و غلبه دارد.دامنه میزبانی وسیعی دارد که باعث کاهش عملکرد محصول میشود. جنس های متعددی از نماتدهای انگل گیاهی در درختان پسته گزارش شده است. جمعیت نماتدها در خاک و در ریشه گیاهان در طول سال دارای نوساناتی میباشد. نماتدها باعث به وجود آمدن تنش هایی در درختان میزبان میشوند که باعث کاهش رشد و میزان محصول میشود

نماتد زخم‌ریشه یا( Pratylenchus) از مهم‌ترین نماتدهای انگل گیاهی به شمار می‌روند و در میان 10  جنس خسارت‌زای برتر نماتدهای گیاهی طبقه‌بندی شده‌اند. این نماتدها از نوع اندوپارازیت‌های مهاجرهستند؛ به این معنا که پس از نفوذ به ریشه، به‌طور فعال در بافت‌های ریشه حرکت کرده و ضمن تغذیه، موجب تخریب سلول‌ها و ایجاد زخم‌های نکروتیک می‌شوند .این نماتد دارای دامنه میزبانی بسیار گسترده‌ای بوده و قادر به آلوده کردن طیف وسیعی از گیاهان زراعی، باغی و علف‌های هرز هستند. علاوه بر این، گونه‌های مختلف این جنس تقریباً در تمام مناطق کشاورزی جهان پراکنش دارند و به‌عنوان یکی از مهم‌ترین عوامل محدودکننده تولید محصولات کشاورزی شناخته می‌شوند.

نماتد چیست؟

نماتد موجودات ریز میکروسکوپی هستند، در ظاهر کرمی شکل میباشند،که به صورت نماتدهای مفید و مضر میباشند.تا کنون 2500 گونه از نماتدهای انگل گیاهی شناسایی و توصیف شده اند.که وجه تمایز آنها وجود استایلت هست، اندام سوزنی شکل که برای نفوذ به بافتهای گیاه و تغذیه از آن به کار میرود. نماتدها به صورت آزاد در آبهای شیرین یا شور یا در خاک زندگی میکنند. نماتدها ناشناخته ترین، خسارتزاترین، بد نام ترین آفات گیاهی است که به واسطه خسارت زیادی که وارد میکند در دسته بندی بیماریها در نظر میگیرند.

مهمترین نماتد خسارت زا در درختان پسته چیست؟

گونه های شناخته شده از نماتدهای ریشه گرهی روی پسته در ایران شامل گونه های:

• Meloidogyne incognita
• M.javanica
• M.arenaria

دیگر نماتدی که در برخی از مناطق پسته کاری کشور گزارش شده است.نماتد مولد زخم Pratylenchus spp.  میباشد.گونه P.oleae ، P.Neglectus ، P.thornei  از جمله گونه هایی هست که در پسته دیده شده است.

نماتدهای گره‌ریشه به دلیل دامنه میزبانی گسترده و توانایی آن‌ها در غلبه بر سازوکارهای مقاومت گیاهان، یکی از مهم‌ترین موانع توسعه تولید محصولات زراعی و باغی محسوب می‌شوند.

شرایط ایده آل برای پرورش و مهاجرت این نماتد خاکهای معتدل و مرطوب میباشد. اما در محیطهای گرم و خشک هم میتوانند باقی بمانند.

نماتد چطور به ریشه آسیب میرساند؟ علائم آن بر روی اندامهای هوایی به چه صورت هست؟

نماتد مولد غده ریشه باعث تجمع عناصر غذایی مثل پتاسیم و روی در ریشه و کاهش این عناصر غذایی در شاخه و برگ میشود. که باعث حاشیه خشکی برگ میشود.

علائم نماتد ریشه گرهی بر روی ریشه و درخت به این صورت میباشد:

• ایجاد گال روی ریشه و کاهش رشد ریشه
• برگها کوچک،کلروز و زرد میشوند.
• سرخشکیدگی شاخه ها
• کاهش محصول
• حاشیه خشکی برگها( قاشقی شدن برگها)

علائم خسارت نماتد مولد زخم بر روی ریشه و اندام هوایی :

• کاهش ریشه یا جلوگیری از توسعه ریشه بر اثر ایجاد زخمهای موضعی که در اثر قارچ ها و باکتریهای ثانویه ایجاد میشود.
• گیاهان رشد کندی دارند ،محصول اندکی تولید میکنند، و ممکن است سرانجام بمیرند.
• گیاهان آلوده کوتاه و رنگ پریده اند.
• آلودگی به صورت لکه ای در مناطق آلوده دیده میشوند.
•  ریشه گیاهان مبتلا، نخست به صورت لکه یا زخم های کوچک، آب سوخته، و به رنگ زرد کدر هستند. اما به سرعت قهوه ای تا تقریبا سیاه میشوند .بیشتر زخم ها روی ریشه های جوان تغذیه کننده ظاهر میشوند. سلولهای مورد هجوم در بافت پوستی ریشه فرو می ریزند. پوست ریشه سیاه و پوست ناحیه آلوده فشرده و باریک میشود. قارچها و باکتریهای ثانویه معمولا همراه با نماتد در خاک فعالیت میکنند و باعث افزایش پوسیدگی و سیاهی نواحی آسیب دیده ریشه میشوند.

چگونه میتوانیم علائم نماتد را از دیگر علائم مثل آفت ، بیماری و کمبود مواد غذایی تشخیص بدهیم؟

مطمئن ترین روش برای تشخیص ، بررسی ریشه ، آزمایش خاک و ریشه میباشد.

علائم آلودگی به نماتد گره ریشه و زخم در قسمتهای هوایی به صورت:

• زردی،کمی رشد
• کاهش محصول و کمبود مواد غذایی
• لکه ای بودن علائم در باغ
• ضعف و کاهش رشد

علائم آلودگی بر روی ریشه:

• ریشه آلوده کوتاه شدن و روی ریشه در اثر تغذیه نماتد زخمهای قهوه ای نکروتیک دیده میشود.
• زخمها راه را برای نفوذ سایر عوامل بیماری فراهم میکند
• ریشه دچار پوسیدگی شده
• گال یا گره بر روی ریشه دیده میشود

نکته مهم اینکه در پسته ممکن است نماتد ، شوری ، کمبود عناصر غذایی و بیماری ریشه همزمان وجود داشته باشند.مثلا نماتد با آسیب به ریشه ،جذب آب و عناصر غذایی را کاهش میدهد و درخت ظاهری شبیه کمبود عناصر غذایی پیدا میکند.

اگر نماتد را کنترل نکنیم، چه اتفاقی برای درخت رخ میدهد؟

اگر نماتد انگل ریشه در پسته کنترل نشود ، خسارت معمولا به صورت تدریجی است و ممکن است چند سال طول بکشه تا درخت علائم شدید نشان دهد.

چه اتفاقی می افتد؟

1. ریشه های فعال کاهش پیدا میکند. در نتیجه جذب آب و عناصر غذایی کاهش می یابد.
2. ضعیف شدن شدن درختان ، درختان آلوده کوتاهتر و رشد شاخه ها  کاهش پیدا مشکند.
3. درخت به خشکی و شوری  حساس تر میشود.
4. کیفیت محصول کاهش می یابد.
5. نماتد راه ورود برخی قارچ ها و عوامل بیماری زای دیگر را فراهم میکند
6. آلودگی بخ صورت لکه ای  در باغ شروع میشود و با جابه جایی خاک ، ادوات کشاورزی و .. به قسمت های دیگر منتقل میشود.

در کنترل نماتد چرا روشهای معمولی جوابگو نیست؟

نماتد به ریشه حمله میکند و با تغذیه از ریشه عملکرد ریشه را کاهش میدهد، در نتیجه:

• کوددهی زیاد
• آبیاری بیشتر
• سمپاشی روی برگ
• کود یا محرک رشد به تنهایی
• یک نوبت درمان و سپس رها کردن باغ
• درمان بدون بررسی ریشه و آزمایش خاک و ریشه

راههای انتقال نماتد:

• نهال آلوده ،کود دامی نپوسیده
• ادوات کشاورزی
• خاک یا آب آلوده
• مصرف بی رویه کود و سموم شیمیایی ، بهم خوردن تعادل میکروارگانیسم های خاک

راهکارهای پیشنهادی فصل پنجم:

1. تشخیص
2. مدیریت جمعیت عوامل خسارت زا
3. تقویت ریشه
4. بهبود شرایط تغذیه
5. پایش و تکرار

اگر به نماتد مشکوک هستین ، ابتدا خاک و ریشه را آزمایش کنید و سپس بر اساس جمعیت نماتد و وضعیت درخت مدیریت انجام شود.

نکات مهم درباره نماتد:

• نباید انتظار داشته باشیم با یکبار مصرف مشکل نماتد برای همیشه درمان شود
• با دیدن اولین علائم آلودگی باید درمان را شروع کنیم.
• علاوه بر نماتد گره ریشه، نماتدهای زخم ریشه باعث پوسیدگی یا حذف ریشه ها میشود.
• نماتد در خاک های سبک ، سنگین ، شور ، شیرین و آب شور و شیرین خسارت میزند
• نماتد راه ورود قارچ و بیماری ها را به ریشه درخت فراهم میکندوعلائم آن ممکن هست با شوری یا کمبود عنناصر غذایی اشتیاه گرفته شود.

نماکوب مناسب چه مشکلی هست؟

نماکوب، ترکیبی ارگانیک که نه تنها سبب از بین بردن نماتدهای بیماری زا و قارچ های بیماری زا می شود، بلکه با داشتن ترکیبات آلی و عناصر و مواد مغذی،شرایط ریکاوری سریعتر گیاه آلوده را نیز فراهم می نماید.در واقع نماکوب از عصاره های گیاهی ساخته شده که نقش این عصاره ها در نماکوب، نماتدکشی است.

نماکوب، کود تقویتی آلی با قدرت مهارکنندگی نماتد و قارچ با پایه گیاهی،ضمن تجزیه پذیری،باعث تقویت ریشه و افزایش جذب عناصر غذایی موجود در خاک میشود و سازگار با محیط زیست است. همچنینترکیبی آلی و ارگانیک با پایه گیاهی دارای اثرنماتدکشی و قارچ کشی سریع و پایدار دارای اثر کشندگی بر روی لاروها (بخصوص لارو سن 2) و مراحل بالغ نماتد بصورت اثرتماسی و تدخینی و افزایش جذب ترکیبات ازت دار و کربن دار مفید برای گیاه میشود.

که همراه با آب آبیاری مصرف میگردد.علاوه بر خاصیت نماتدکشی_قارچکشی به عنوان کود هم استفاده میگردد.

نماکوب پلاس اولین نماتدکش و قارچ‌کش گیاهی ایرانی با عملکرد چندگانه:

• درمان نماتدهای انگل گیاهی هست و کنترل قارچ های خاکزاد با ترکیبات فنولی که دارد .
•  اثر کشندگی بر روی لارو سن دو نماتد گره ریشه دارد. در واقع اثر از بین برنده نماتد لارو و بالغ به صورت تماسی و تدخینی میباشد.
• درمان سرخشکیدگی، حاشیه خشکی برگ
• افزایش دهنده جذب عناصر غذایی با pH اسیدی که دارد.
• درمان مرگ گیاهچه
• ضدعفونی کننده خاک و تحریک کننده ریشه زایی با فسفر، فولویک اسید
• اصلاح کننده و احیای کامل خاک میباشد.، با تقویت میکروارگانیسم های مفید خاک و افزایش جمعیت کرم خاکی
• تنظیم کننده pH خاک و باعث اسیدی شدن خاک جهت جذب عناصر مفید برای ریشه زایی.
• خاک را زنده می‌کند و جمعیت میکروارگانیسم‌های مفید را افزایش می‌دهد. 
• با اسیدی کردن خاک باعث از بین رفتن شرایط رشد و تکثیر نماتدهای مضر میشود
• افزایش حاصلخیزی خاک
• افزایش ضریب تبدیل گل به میوه
• افزودن ماده آلی و کربن آلی به خاک
• ایجاد مقاومت در گیاه در مقابل نماتد و آفات هوازی

نماکوب باعث کاهش میزان آب مصرفی میشود.چرا که نماکوب اصلاح کننده و احیا کننده خاک هست و اینکه باعث افزایش جمعیت میکرو ارگانیسم های مفید خاک و کرمهای خاکی میگردد در نتیجه شرایط خاک را پایدار و خاک را زنده نگه میدارد.زمانی که خاک زنده باشد، باعث افزایش نفوذ آب در خاک شده ، با مدیریت بهتر آب ،آن را به تدریج در اختیار گیاه قرار میدهد.

علاوه بر این وجود این میکروارگانیسم ها در خاک باعث میشود مواد آلی در خاک را تجزیه و باعث آزادسازی عناصر غذایی شده ودر اختیار گیاه قرار میگیرد.در واقع باعث افزایش فعالیت زیستی خاک و توانایی آزادسازی عناصر غذایی میگردد.

برنامه اجرایی:

زمان	اقدام	محصول	مقدار	روش
آب استارت یا فروردین	نماکوب	پسته	60 لیتر در هکتار	کود آبیاری
اردیبهشت	نماکوب	پسته	60 لیتر در هکتار	کود آبیاری
تیر	نماکوب	پسته	60 لیتر در هکتار	کود ابیاری
اواخر شهریور	نماکوب	پسته	60 لیتر در هکتار	کود آبیاری

هدف اصلی از درمان نماتد احیای خاک، افزایش حاصلخیزی ، تقویت درخت و تولید محصول بیشتر با هزینه کمتر است.

میزان مصرف آن چقدر هست؟

• دز پیشنهادی 80 لیتر در هکتار هست.
• حداقل مصرف 60 لیتر در هکتار میباشد.
• درصورت آلودگی شدید و تراکم بالا 100 تا 120 لیتر در هکتار

چگونه میتوانیم استفاده کنیم؟

همراه با آب آبیاری استفاده میشود. نماکوب با هیومیک اسید استفاده نشود.

کنترل